Lahey, Rotterdam ve Amsterdam’ı kapsayan dört günlük program boyunca katılımcılar; katılımcı demokrasi, kamu–sivil toplum iş birliği, gönüllülük, kapsayıcı yönetişim ve vatandaş katılımına yönelik yenilikçi uygulamaları yerinde inceleme fırsatı buldu.
Çalışma ziyaretine İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü, Dışişleri Bakanlığı Avrupa Birliği Başkanlığı, Türkiye Belediyeler Birliği, pilot illerde faaliyet gösteren Sivil Katılım Görev Gücü üyeleri ve Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) temsilcilerinden oluşan bir heyet katıldı. Program kapsamında bakanlıklar, belediyeler, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları ve topluluk girişimleri ziyaret edilerek Hollanda’nın farklı düzeylerde uyguladığı katılımcı yönetişim mekanizmaları incelendi.
Katılımcı Yönetişim Modelleri Yerinde İncelendi
Programın ilk durağı olan Lahey’de, Hollanda’nın yönetişim sistemi ve katılımcı mekanizmalarına ilişkin genel bir çerçeve sunuldu. Hollanda Belediyeler Birliği (VNG) ziyaretinde yerel demokrasiyi güçlendirmeye yönelik uygulamalar, uzlaşı kültürünü esas alan “polder modeli” ve belediyelerin vatandaş katılımında kullandığı dijital araçlar tanıtıldı.
WO=MEN Platformu’nda düzenlenen oturumlarda ise sivil toplumun kapsayıcı yönetişimdeki rolü, demokratik diyalog, toplumsal cinsiyet eşitliği ve yerel düzeyde iş birliğini güçlendiren ağ yapıları ele alındı.
Yenilikçi Katılım Yaklaşımları ve Yerel Demokrasi Deneyimi
Çalışma ziyaretinin ikinci gününde heyet, Hollanda İçişleri ve Kraliyet İlişkileri Bakanlığı ile Altyapı ve Su Yönetimi Bakanlığı’nda gerçekleştirilen görüşmelerde vatandaş katılımını destekleyen yeni politika araçları hakkında bilgi aldı. “Do-okrasi” yaklaşımı, Yerel Katılımı Güçlendirme Yasası ve vatandaşların belirli kamu hizmetlerini üstlenmesine imkân tanıyan “Right to Challenge”mekanizması öne çıkan uygulamalar arasında yer aldı.
Aynı gün gerçekleştirilen oturumlarda yurttaş meclisleri, müzakereci demokrasi yöntemleri, kolaylaştırıcılık, kapsayıcılık ve siyasi sahiplenme gibi konular uygulama örnekleri üzerinden değerlendirildi.
Rotterdam ve Amsterdam’da Toplum Temelli İyi Uygulamalar Paylaşıldı
Programın Rotterdam ayağında heyet, mahalle sakinleri tarafından yönetilen topluluk merkezi Het Wijkpaleis ile Rotterdam Belediyesi’nin mahalle konseyleri modelini yerinde inceleme fırsatı buldu. Erasmus Üniversitesi bünyesindeki HEF Houseziyaretinde ise üniversite–toplum iş birliği, gençlerin güçlendirilmesi ve mahalle odaklı sosyal girişimler hakkında bilgi alındı. Yine Erasmus Üniversitesi bünyesinde, vatandaş kolektiflerini destekleyen bilgi paylaşım platformu CollectivePower ile gerçekleştirilen oturumda vatandaş kolektiflerinin demokratik katılıma, toplumsal dayanıklılığa ve yerel sorunların çözümüne katkıları ele alındı.
Amsterdam’da gerçekleştirilen ziyaretlerde ise kentte katılımcılığı teşvik eden AmsterDOEN Eylem Programı tanıtıldı. Yerel yönetimlerin sivil toplum ve vatandaş girişimleriyle kurduğu iş birliği modelleri katılımcılarla paylaşıldı. Ayrıca, vatandaşları, araştırmacıları, sivil toplum kuruluşlarını, belediyeleri ve yaratıcı endüstrileri bir araya getirerek kentin geleceğini birlikte üretim temelli bir yaklaşımla tartışmaya açan bağımsız kamusal diyalog platformu Pakhuis de Zwijger ziyaret edilerek platformun çalışma modeli hakkında bilgi alındı.
Deneyimler Pilot İllere Taşınacak
Çalışma ziyareti boyunca öne çıkan ortak mesaj, katılımcı yönetişimin yalnızca yasal düzenlemelerle değil; güvene, diyaloğa ve ortak sorumluluğa dayalı güçlü bir yönetişim kültürüyle mümkün olduğuydu. Dijital katılım araçlarının yüz yüze katılımı destekleyici bir unsur olarak kullanılması, yerel yönetimlerin kolaylaştırıcı rolü ve sivil toplumun karar alma süreçlerindeki etkin konumu ziyaret boyunca dikkat çeken başlıca iyi uygulamalar arasında yer aldı.
Çalışma ziyareti kapsamında edinilen bilgi ve deneyimlerin, proje kapsamında pilot illerde yürütülen sivil katılım çalışmalarına aktarılması ve Sivil Katılım Görev Güçlerinin gelecekteki faaliyetlerine katkı sağlaması hedefleniyor. Böylece yerel düzeyde daha kapsayıcı, katılımcı ve sürdürülebilir yönetişim mekanizmalarının güçlendirilmesine yönelik çalışmaların desteklenmesi amaçlanıyor.